In het najaar van 2008 gaf de toenmalige Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Steven Vanackere een incentive om de samenwerking tussen de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) en de Centra Algemeen Welzijnswerk (CAW) via een projectsubsidie te bevorderen. Binnen elke regio werden tussen de betrokken CAW en CGG samenwerkingsovereenkomsten afgesloten. In verschillende regio’s vertrok men daarvoor van al bestaande samenwerking. Deze éénmalige ondersteuning van 700.000 € van de overheid is een stimulans om die samenwerking verder te verbreden en te verdiepen.
Op donderdagvoormiddag 14 mei 2009 vond een ‘Trefdag CAW-CGG’ plaats die werd georganiseerd in samenwerking tussen de koepelorganisaties Federatie van Diensten voor Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG), Zorgnet Vlaanderen en het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk (SAW). Bedoeling van dit communicatiemoment was een eerste terugkoppeling te geven van de ervaringen inzake deze ‘innige omhelzing’ tussen de CAW en CGG. Dit platform bracht de medewerkers uit CAW en CGG samen om ideeën en ervaringen uit te wisselen.
Onder de 85 deelnemers waren voornamelijk medewerkers (directeurs en hulpverleners) uit de CAW en CGG naast raadgevers van het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en medewerkers van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Verder namen ook geïnteresseerden uit enkele belendende sectoren deel zoals Vereniging van Wijkgezondheidscentra (VWGC), OSBJ-Stent-project, Rondpunt/Steunpunt Verkeersslachtoffers.
De dagvoorzitter Ludo Fret, directeur POW/Alert, leidde het geheel in goede banen.
Het programma gaf ruimte aan beschouwingen vanuit het middenveld en ervaringen vanuit de praktijk. Hierbij vindt u een overzicht van de verschillende presentaties met een link naar de teksten of PowerPoints.
Klanken uit het middenveld
Jos Lievens, directeur FDGG, noemde een zaal gevuld met medewerkers uit CAW en CGG op zich al een ‘historische gebeurtenis’. Intersectorale samenwerking in functie van de cliënt/patiënt is een goede zaak. Hij pleitte dan ook voor het overbruggen van de cultuurverschillen tussen CAW en CGG vanuit een gezamenlijke visie op preventie en hulpverlening.
Tekst Jos Lievens:‘Cultuurverschillen overbruggen vanuit een gezamenlijke visie op preventie en hulpverlening’
Ludo Serrien, algemeen coördinator SAW, brak een lans voor een meer doorgedreven outreachende werking van de CGG bij de cliënten van het CAW, om zo bij te dragen tot een betere “geestelijke gezondheidszorg” op de eerste lijn. Hij pleitte daarbij voor verdere netwerking rond helder geformuleerde problemen.
Tekst Ludo Serrien: ‘Uitdagingen voor CAW en CGG’
Wouter Decat, stafmedewerker GGZ Zorgnet Vlaanderen, ging in op het belang van wederzijdse kennismaking en het wegwerken van vooroordelen. Hij schetste de mogelijkheden van samenwerking en deed een oproep om samen expertise in te zetten in het belang van de cliënt/patiënt.
Tekst Wouter Decat: ‘CAW en CGG samen in de lift’
Klanken uit het werkveld: de praktijk in beeld
Er werden 4 concrete projecten binnen 4 verschillende regio’s voorgesteld:
uit de regio Brussel, Ineke van Eechoud: ‘Bevraging van medewerkers leidt tot concrete initiatieven en beleidsvraagstukken’.
PowerPoint Ineke van Eechoud, CGGZ Brussel: ‘Samenwerkingproject Brussel CAW Archipel, CAW Mozaïek & CGGZ Brussel’
uit de regio Antwerpen, Patrick Van Gossum, Mia Vervloet en Leen van Assche: ‘Geen dak: Jouw dak? Mijn dak?’ over oureachende ervaringen in een inloopcentrum en opvangcentrum voor thuislozen.
PowerPoint Patrick Van Gossum, Mia Vervloet en Leen van Assche, CGG Andante: ‘Geen dak: Jouw dak? Mijn Dak?’
uit de regio Limburg: ‘CAW-CGG: samenwerking in Limburg’.
- Hans Schröter, directeur CGG-DAGG, gaf een historiek van de samenwerking in Limburg.
PowerPoint Hans Schröter
- Erwin Bosmans, psycholoog CAW Sonar bracht een praktijkverhaal rond ‘Het psychiatrisch consultteam in Genk’ als good practice in het slaan van een brug tussen welzijnswerk en geestelijke gezondheidszorg.
PowerPoint Erwin Bosmans
uit de regio Vlaams-Brabant, Maya Van Nooten: ‘Samenwerking CGG Ahasverus – CAW’s Halle- Vilvoorde. Een blauwdruk rond onthaalwerking betreffende algemene dossiers en inzake vroege psychose’,
PowerPoint Maya Van Nooten, CGG Ahasverus
Na elke projectvoorstelling kregen de aanwezigen de gelegenheid om vragen te stellen. Uit de vragenrondes pikken we volgende suggesties en kritische kanttekeningen mee:
- de methodiek tot het inrichten van een ‘ontmoetingsdag-praatcafé’ werd ontleend bij de Koning Boudewijnstichting: http://www.kbs-frb.be;
- vanuit het oogpunt van de cliënt/patiënt heeft het geen belang welke lijn (1ste of 2de lijn) hulp aanbiedt voor welk deelprobleem, hij/zij wil gewoon geholpen worden;
- is de besteding van middelen voor een doelgroep die zelf geen hulpvraag heeft (zoals het merendeel van de dak- en thuislozen) zinvol gezien het gegeven dat de CGG wachtlijsten hebben?,
- binnen het psychiatrisch consultteam van Genk wordt ‘anoniem’ gediagnosticeerd als hulpmiddel in de begeleiding. Dit gebeurt soms ook in samenspraak met de cliënt en dan is het ‘niet anoniem’. Geen van beide werkvormen druist in tegen de deontologie;
- het gebruik van een goede doorverwijsfiche kan voorkomen (Cfr. methodiek binnen IJH) dat cliënten/patiënten 10 keer hun verhaal moeten doen;
- CAW en CGG doen hun best om samen te werken. In de praktijk loopt dit niet altijd even vlot en zijn er soms knelpunten maar ook uitdagingen. Een pluspunt is dat de CAW de CGG als een buffer ervaren tussen de eerste lijn en de derde lijn;
- Het concept van de gedeelde zorg blijft vaag. De cliënt/patiënt wordt niet ‘verdeeld’ maar ‘gedeeld’. Ook andere organisaties kunnen betrokken worden om de gedeelde zorg te realiseren zoals basiseducatie, vrije tijd of werkbegeleiding en huisvesting;
- hoe kunnen deze zinvolle initiatieven geconsolideerd worden?
Klanken uit het beleid
Namens de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Veerle Heeren, formuleerde Wilfried Meyvis (raadgever Welzijn) enkele slotbeschouwingen. De heer Meyvis sprak daarbij vanuit beide invalshoeken: ‘welzijn’ en ‘geestelijke gezondheidszorg’.
Uit lezing van de tussentijdse verslagen inzake projecten ter bevordering van de samenwerking tussen de CAW en CGG besloot hij dat de lopende projecten in de goede richting werken. Binnen de verschillende regio’s is men op zoek gegaan naar zinvolle initiatieven om de samenwerking te optimaliseren. Daarbij werd vaak de focus gelegd op een bepaalde doelgroep of een bepaalde problematiek. Een treffende zin uit één van de verslagen die werd geciteerd ‘Om te blijven duren moet de samenwerking een gezicht en een thema hebben’ vat de mogelijkheden op het gebied van implementatie goed samen. Pogingen tot consolidatie van deze éénmalige incentive (niet-recurrente middelen) kunnen bestaan uit:
- afsluiten van meerjarige overeenkomsten
- inrichten van contact- en informatiedagen
- oprichten van een permanente stuurgroep
- werken met ‘referentiepersonen’
Er werd aangeraden om vanuit een goede eindrapportage beleidsaanbevelingen te formuleren voor de nieuwe Vlaamse minister van welzijn en gezondheid. Het outreachend werken vanuit de geestelijke gezondheidszorg is alvast een bewuste beleidskeuze, niet alleen in de richting van de CAW, maar ook in de ouderenzorg, in de jeugdzorg en in de gevangenissen. Voor die diverse doelgroepen werd aan de CGG een blijvende uitbreiding van middelen gegeven door de Vlaamse overheid.
Tenslotte wees de heer Meyvis op het belang om de samenwerking tussen CAW en CGG decretaal te verankeren. In het nieuwe decreet algemeen welzijnswerk van 30 april 2009 werd alvast opgenomen dat ‘de Vlaamse overheid initiatieven kan nemen voor betere intersectorale afstemming en beleidscoördinatie’.
Fundamentele beleidsvragen zijn:
- Hoe geraakt de cliënt/patiënt op de juiste plaats?
- Hoe positioneren de CAW en CGG zich tegenover de vermarkting van de zorg?
- Hoe kan in samenwerking tussen diverse actoren een eerstelijns geestelijke gezondheidszorg gecreëerd worden?
Tekst Wilfried Meyvis: ‘CAW-CGG: samenwerken werkt’
Tot slot …
De projecten die vandaag werden voorgesteld, tonen aan dat de samenwerking tussen de CAW en CGG in de lift zit.
Ook vanuit de koepels werden positieve signalen gegeven voor een gezamenlijke visie op preventie en hulpverlening binnen de CAW en CGG. Daarnaast werden enkele fundamentele vragen gesteld die van belang zijn voor een volgende legislatuur.
|
Federatie van Diensten voor Geestelijke Gezondheidszorg
Martelaarslaan 204B
9000 Gent
Tel. 09.233.50.99
Fax 09.233.35.89
e-mail
|
Steunpunt Algemeen Welzijnswerk
Diksmuidelaan 36a
2600 Berchem.
Tel. 03.366.15.40
Fax 03.385.57.05
e-mail
|
Zorgnet Vlaanderen
Guimardstraat 1
1040 Brussel
Tel. 02.511.80.08
Fax 02.513.52.69
e-mail
|
De voorgestelde projecten geven geen volledig beeld van de bestaande samenwerkingspraktijk tussen de CAW en CGG. Op die manier kregen we wel een idee hoe de verschillende doelstellingen zoals omschreven in de omzendbrief van de minister ingevuld kunnen worden.
Aan alle samenwerkingsverbanden binnen de verschillende regio's/provincies werd gevraagd informatie over hun project beschikbaar te stellen. Deze informatie kan u hierboven terugvinden, gebundeld per provincie (zie balk bovenaan).