VLOCO en ouderenmis(be)handeling
Word je als oudere gepest, gekleineerd of bedreigd in je eigen huis? Ervaar je fysiek, psychisch, seksueel of economisch geweld door iemand uit je gezin of omgeving? Bij CAW luisteren we naar jouw verhaal. Samen bekijken we hoe je weer veilig kunt leven en welke ondersteuning het best bij jou past.
De zes vormen van ouderenmis(be)handeling
Wat is ontspoorde zorg?
Niet alle vormen van ouderenmis(be)handeling ontstaan vanuit slechte bedoelingen. Soms gebeurt het dat zorg ontspoort, ook al begint alles met de beste intenties.
Met de term ‘ontspoorde zorg’ bedoelen we situaties waarin een mantelzorger met veel inzet en liefde de zorg voor een oudere opneemt, maar waarbij die zorg — vaak door omstandigheden — niet meer op een gepaste of adequate manier verloopt. Daardoor kan de oudere lijden of schade ondervinden, ook al is dat nooit de bedoeling geweest.
Hoe kan zorg ontsporen?
Ontspoorde zorg ontstaat meestal geleidelijk. Zowel de oudere als de mantelzorger kan merken dat iets niet meer goed loopt, maar het is vaak moeilijk om dat bespreekbaar te maken.
Er zijn verschillende mogelijke oorzaken:
- Onmacht: Een mantelzorger neemt veel taken op zich – van persoonlijke verzorging tot administratie en maaltijden – en probeert alles te combineren met werk en gezin. Na verloop van tijd kan dat te zwaar worden. De toenemende stress en vermoeidheid kunnen leiden tot frustraties, verwaarlozing of onbedoeld kwetsend gedrag tegenover de oudere.
- Onkunde: Soms wil een mantelzorger wel goed doen, maar beschikt die niet over de juiste vaardigheden of fysieke mogelijkheden. Denk aan het moeilijk kunnen verplaatsen van de oudere uit bed, wat kan leiden tot valpartijen of letsels.
- Onwetendheid: Ontspoorde zorg kan ook voortkomen uit gebrek aan kennis. Bijvoorbeeld wanneer iemand niet weet hoe om te gaan met dementie, hoe medicatie correct moet worden toegediend of hoe signalen van overbelasting bij zichzelf of de oudere te herkennen.
Draaglast en draagkracht
Ontspoorde zorg hangt vaak samen met een onevenwicht tussen draaglast en draagkracht.
- De draaglast is wat de zorg vraagt, fysiek, emotioneel, praktisch of financieel.
- De draagkracht is wat iemand aankan, afhankelijk van steun, kennis, gezondheid en tijd.
Wanneer de zorgvraag groter wordt dan de mogelijkheden om die te dragen, raakt de balans zoek. Overbelasting ligt dan op de loer met risico op ontsporing van de zorgsituatie.