Rouw verloopt niet in een rechte lijn

Inge Vanderhaeghe werkt al twintig jaar bij slachtofferhulp van het CAW. Ze begeleidt nabestaanden van geweldsmisdrijven, zelfdoding en verkeersongevallen. Haar kracht? Hardnekkige mythes over rouw doorprikken.

Rouw is een normaal antwoord op verlies. De meeste mensen vinden hun weg zonder professionele hulp, gesteund door hun omgeving. Toch lopen sommigen vast, vaak omdat ze zichzelf afmeten aan beelden van hoe rouw “hoort” te verlopen. Inge ziet het dagelijks: mensen die denken dat ze iets verkeerd doen, terwijl ze in werkelijkheid precies het goede doen.

“Ik maak er altijd tekeningen bij,” zegt ze. “Mensen verwachten een rechte lijn omhoog. Maar rouw gaat golfvormig. Met serieuze dalen op de weg naar boven.” Ze werkt met het tweesporenmodel: de ene oever is die van het verlies, de andere die van het herstel. Mensen varen heen en weer, en dat is niet alleen normaal, het is ook en vooral gezond. Wie altijd in verlies blijft hangen, riskeert een depressie. Wie voortdurend vlucht in herstel, verwerkt nooit echt.

Een tweede diepgeworteld misverstand is dat rouw loslaten betekent. “Ik zet net in op verbinding,” zegt Inge. “Hoe blijf je verbonden met iemand die er niet meer is?” Dat kan op kleine manieren: een gewoonte overnemen, een kledingstuk bewaren, herinneringen levend houden.

Normaliseren is haar krachtigste instrument. Wie maanden na een verlies een vertrouwde geur meent te ruiken, of de overledene even denkt te zien, schrikt soms van zichzelf. “Dan leg ik uit dat dit volkomen normale reacties zijn. En dan zie ik mensen zichtbaar opgelucht worden.”